Avrupa Birliği müktesebatı beş ana bölümden oluşmaktadır.
- Birincil mevzuat
- İkincil Mevzuat
- Uluslararası antlaşmalar
- İdare hukukunun genel ilkeleri
- Üye devletler arasındaki sözleşmeler
Avrupa Birliği’ne üye olan bir ülke AB’ni kuran anlaşmaları ve hukuk düzenini aynen benimser ve egemenlik yetkilerinin bir kısmını AB kurumlarına devreder. AB hukuku ile üye devletlerin ulusal hukukun çatıştığı durumlarda uluslararası hukukun üstünlüğü kabul edilir. AB müktesebatı iç hukukun üstündedir.
Avrupa Birliği Müktesebat Başlıkları aşağıdaki gibidir:
Birincil Mevzuat :
Kurucu Antlaşmalar
Kurucu Antlaşmalar ve onları tamamlayan belgeler – esas olarak Tek Avrupa Senedi, muhtelif katılım antlaşmaları ve Avrupa Birliği Antlaşmaları – AT’nin amaçları, örgütlenmesi ve işleyiş biçimi üzerine temel hükümleri ve AT ekonomik mevzuatının büyük kısmını içerirler ve AT’nin işleyişiyle ilgili anayasal çerçeveyi ortaya koyarlar. Doğrudan doğruya üye devletlerce yaratılmış yasal belgeler olan Antlaşmalar, hukuk çevrelerinde birincil mevzuat olarak bilinirler.
AB’nin kurucu antlaşmaları ve değişiklik tarihleri şöyledir:
ANTLAŞMA | İMZA TARİHİ | YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ |
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Antlaşması | 18 Nisan 1951 | 23 Temmuz 1952 |
AET (Roma) ve Euratom Antlaşması | 25 Mart 1957 | 1 Ocak 1958 |
Danimarka, İrlanda ve İngiltere’nin Katılım Antlaşması | 2 Ocak 1972 | 1 Ocak 1973 |
Yunanistan’ın Katılım Antlaşması | 28 Mayıs 1979 | 1 Ocak 1981 |
İspanya ve Portekiz’in Katılım Antlaşması | 12 Haziran 1985 | 1 Ocak 1986 |
Avrupa Tek Senedi | 17 Şubat 1986 | 1 Temmuz 1987 |
Maastricht Antlaşması | 7 Şubat 1992 | 1 Kasım 1993 |
Avusturya, Finlandiya ve İsveç’in Katılım Antlaşmaları | 30 Mart 1994 | 1 Ocak 1995 |
Amsterdam Antlaşması | 2 Ekim 1997 | 1 Mayıs 1999 |
Nice Antlaşması | 26 Şubat 2001 | 1 Şubat 2003 |
AB kurucu Antlaşma metinleri:
http://www.europa.eu.int/abc/treaties_en.htm
İkincil Mevzuat :
Antlaşmalarla kendilerine verilmiş yetkileri kullanan Topluluk kurumları tarafından oluşturulan hukuk, Topluluk hukukunun ikinci büyük kaynağı olan ikincil mevzuat olarak adlandırılır.
Tüzükler (Regulations):Üye ülkelerin tamamında herhangi bir değişikliğe uğramadan doğrudan uygulanan kurallardır. İç hukukmuş gibi uygulandıklarından, üye ülkelerin vatandaşlarına ulusal yasalarda olduğu gibi hak ve yükümlülükler getirirler. Tüzükler AB resmi gazetesinde yayınlandıktan sonra kendiliğinden ve doğrudan uygulanırlar. Tüzükler kendilerine aykırı olan yasal mevzuatın yerini alır ve doğrudan uygulanır.
Direktifler (Directives):Direktifler sonuç açısından üye ülkelerde bağlayıcı olmakla beraber uygulamadaki yöntemler açısından üye ülkelerdeki iç hukuka göre düzenlenebilir. Direktifler tek bir üye ülke veya tüm üye ülkelerle ilgili olabilir.
Kararlar (Decisions):Bir şahsa, şirkete veya ülkeye yönelik olabilen kararlar sadece kime yönelikse onu bağlayıcı niteliktedir. Rekabet kurallarının ihlali ve herhangi bir ülkedeki devlet yardımının AB kurallarına uyumsuzluğu gibi durumlarda kararlar tercih edilen mevzuat araçlarıdır.
Tavsiyeler ve görüşler (Recommendations and Opinions):Bunlar herhangi bir bağlayıcılığı olmayan, bir üye ülkeye veya şahıslara yönelik herhangi bir durumda nasıl bir tutum izlenmesi gerektiği şeklindeki önerilerdir. Bu öneriler, AB kurumlarının onay mekanizmasından geçmez ve uygulanmaları tamamen üye ülkelerin inisiyatifine bırakılmıştır.
Uluslararası Antlaşmalar
Uluslararası antlaşmalar AB’nin uluslararası düzeydeki rolüyle ilgilidir. Bu antlaşmalar AB’ye üye olmayan ülkelerle ve diğer uluslararası kuruluşlarla ticaret sahasında veya endüstriyel, teknik ve sosyal alanlarda kapsamlı işbirliği öngören antlaşmalardan, belirli ürünlerde ticarete ilişkin anlaşmalara kadar uzanır. Topluluk ve üye olmayan ülkeler arasındaki ortaklık antlaşmaları, işbirliği antlaşması veya ticari antlaşmalardır.
İdare hukukunun genel ilkeleri
Üye devletler arasındaki sözleşmeler
MÜKTESEBAT 
Avrupa Birliği Müktesebatı (hukuki mevzuatı) (acquis communautaire), temel Avrupa Birliği anlaşmalarında ve diğer yardımcı hukuk kaynaklarında yer alan kural ve kurumlar bütününü ifade etmektedir. 
